Het nieuwe Materialendecreet van VLAREMA legt de basis om de materiaalkringlopen in Vlaanderen beter te sluiten. Het gescheiden aanleveren van afval vormt daar een belangrijk onderdeel van, want het laat toe om afval een tweede leven te geven als grondstof of het te hergebruiken als energiebron. Zo komt het opnieuw in de productieketen terecht, wat een reductie van de CO2-uitstoot betekent en de druk op primaire grondstoffen aanzienlijk vermindert.

Afvalbeheer en milieu-impact

Wat de reële milieu-impact is van zulke gescheiden afvalstromen, dat was tot voor kort niet zo makkelijk exact te bepalen. Voor bedrijven is die kennis nochtans zeer interessant, omdat ze zo kunnen nagaan wat het effect is van hun inspanningen op het vlak van afvalmanagement, en hoe ze dat afvalbeheer verder kunnen optimaliseren. Die milieu-impact is namelijk afhankelijk van diverse factoren, die overigens niet alleen een rol spelen bij de eliminatiehet verminderen van het afval, maar ook in de productie- en verbruiksfase van het product. De EcoScan is echter een gedetailleerde analyse die het effect van gescheiden afvalstromen zorgvuldig in kaart brengt, en rekening houdt met de volledige levenscyclus van producten. Zo ontdekken bedrijven en organisaties waar er ruimte is voor verbetering en hoe ze kunnen bijdragen aan een beter milieu.

Milieuwinst in kaart

De EcoScan vergelijkt de levenscyclusanalyse van een product dat niet gerecycleerd wordt met die van een product dat wel gerecycleerd wordt. De analyse houdt daarbij rekening met elke fase die het product doorloopt: het winnen van de grondstoffen, het transport, het gebruik en de eliminatie afvalfase van het product. Zo krijgen bedrijven niet alleen een zeer compleet en gedetailleerd beeld van de milieu-impact van hun afvalstromen, maar ook van het resultaat van hun inspanningen op het vlak van afvalmanagement. Dat wordt uitgedrukt in milieupunten, waarbij één milieupunt overeenkomt met een duizendste van de jaarlijkse milieubelasting van een gemiddelde Europeaan.

De milieu-impact van afval valt niet te reduceren tot de CO2-uitstoot of het energieverbruik bij de verwerking ervan. De EcoScan houdt daarom rekening met deze 7 indicatoren.

  1. Cumulatief energieverbruik: de milieu-impact van het energieverbruik is sterk afhankelijk van het type energiegrondstof, de manier waarop die gewonnen wordt en de mate van schaarste.
     
  2. CO2 en CO2-equivalenten: niet alleen CO2, maar ook CO2-equivalenten zoals stikstofdioxide, chloorgas en methaan zorgen ervoor dat het klimaat opwarmt.
     
  3. Vorming van fijn stof: fijn stof komt vrij bij de verbranding van fossiele brandstoffen en kan de levensduur met jaren verminderen.
     
  4. Toxiciteit: bij de verbranding van ‘tweede kwaliteit’ fossiele brandstoffen zoals bruinkool komen giftige stoffen vrij die de menselijke gezondheid aantasten.
     
  5. Landverbruik: het schaarser worden van land zet het voortbestaan van oerwouden onder druk.
     
  6. Waterverbruik: vooral de locatie van het waterverbruik, de mate van schaarste en de manier waarop het water gewonnen wordt zijn bepalend voor de milieu-impact.
     
  7. Grondstoffengebruik: de milieu-impact hangt af van het type grondstof, hoe die gewonnen wordt, en de mate van schaarste.