Het aantal conflicten neemt geleidelijk af sinds het einde van de Koude Oorlog, maar de resterende conflicten duren vaak langer en eisen een buitengewoon hoge tol aan mensenlevens. Ook de ecologische, economische en sociale prijs is hoog.

Fair trade

De internationale gemeenschap beschikt over een brede waaier aan instrumenten om deze conflicten te bestrijden, gaande van militaire interventie over humanitaire hulp tot de financiering van de wederopbouw. Een vaak vergeten onderdeel is de steun aan eerlijke en duurzame handel. Fair trade kan namelijk een belangrijke rol spelen in de normalisering en de wederopbouw van landen en regio’s die door oorlog werden getroffen.

Concreet garandeert eerlijke handel producenten van de armste landen aankoopprijzen hoger dan de wereldmarktprijzen, samen met een relatieve prijsstabiliteit en de invoering van gunstige betalingsvoorwaarden en -termijnen, eventueel zelfs met mogelijkheden voor prefinanciering. Op die manier moeten  boeren en handwerkers hun producten niet onder de prijs verkopen of een beroep doen op woekerleningen.

Alle sleutels in handen

Staten en internationale organisaties hebben alle sleutels in handen voor de ontwikkeling van eerlijke handel in het algemeen en in de oorlogslanden in het bijzonder, onder meer in het kader van programma’s voor de wederopbouw. Overheden en scholen zouden fairtradeproducten moeten kopen en moeten inzetten op bewustmakingscampagnes voor het grote publiek. Maar ook de gewone burger en consument draagt een grote verantwoordelijkheid.

Individueel hebben we weinig invloed op ‘het systeem’, maar 360 miljoen Europeanen kunnen samen wel veel doen. Ons economisch model stelt iedereen immers in de gelegenheid  om zelf te bepalen hoe en wat hij of zij consumeert. Door fairtradefruit of –koffie te kopen zorg je ervoor dat de producent een correcte verloning krijgt en draag je bij aan de financiering van de bouw van een school, de installatie van sanitaire voorzieningen of een ander project dat het leven van een kleine producent op een duurzame manier verbetert. .

Samenwerking versus conflict

De verklaringen voor de meerwaarde van eerlijke handel zijn vrij eenvoudig: wanneer het handelsverkeer in een bepaald gebied economische vooruitgang brengt, groeit het besef dat samenwerking meer oplevert dan conflict. De bevolking wordt beter van eerlijke handelsrelaties. Eerlijke handel  biedt hen een uitweg uit de armoede en voorziet hen in basisbehoeftes als water en voedsel. De inkomsten uit eerlijke handel laten hen toe te investeren in gezondheidszorg en onderwijs waardoor ze nieuwe economische activiteiten kunnen ontwikkelen met een grotere meerwaarde. Zo kunnen ze zelf kunnen instaan voor de duurzame ontwikkeling van hun gemeenschap.

Eerlijke handel is dus geen doorslaggevende factor in het vredesproces, maar moet duidelijk wel een belangrijk onderdeel vormen van de ontwikkelingsprogramma’s en vredesprocessen in gebieden die door gewapende conflicten werden geteisterd.

Het Trade for Development Centre is een programma van het Belgisch Ontwikkelingsagentschap dat rond eerlijke en duurzame handel werkt vanuit de overtuiging dat het middelen zijn om kleine producenten in het Zuiden de kans te geven zich op een duurzame manier te ontwikkelen.
De Week van de Fair Trade is een jaarlijks initiatief om mensen bewust te maken en te informeren rond fair trade.