Hoe duurzaam zijn onze Vlaamse land- en tuinbouw vandaag?

Duurzaamheid bestaat voor mij uit drie pijlers: het ecologische, het economische en het sociale. De voorbije jaren hebben we een forse vooruitgang geboekt voor wat betreft de uitstoot van broeikasgassen, de waterkwaliteit en de energie-efficiëntie. Uiteraard zijn er nog andere uitdagingen, maar het is goed om te zien dat de ecologische inspanningen van de landbouwers resultaten opleveren.

Het is goed om te zien dat de ecologische inspanningen van onze landbouwers resultaten opleveren.

Economisch gezien heeft de sector het dan weer erg moeilijk. Zo heeft de Rusland-boycot enorme gevolgen. De uitvoer naar Rusland was goed voor 600 miljoen euro, en dat maak je niet zomaar goed. Diverse sectoren worden ook met lage prijzen geconfronteerd door een onevenwicht tussen vraag en aanbod op wereldniveau. Het Europees kader zal nog meer moeten focussen op het weerbaar maken van landbouwers op dit vlak, zodat we in Europa kunnen blijven genieten van kwalitatief hoogwaardige landbouwproducten.

Op sociaal vlak zien we dat het aantal landbouwers per jaar met 4% daalt en dat slechts 15% van de oudere landbouwers een opvolger heeft. Maar onze bedrijven zijn nog voor 90% familiale landbouwbedrijven die qua technologische ontwikkeling en kennis van de stiel zeker tot de top behoren. Het feit dat we een sterke agro-voedingssector hebben in Vlaanderen die de basisproducten verwerkt en uitvoert, is hiervan het beste bewijs.

Hoe zullen we de ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen kunnen bereiken?

Er zijn inderdaad ambitieuze doelstellingen geformuleerd, maar dat is ook wel nodig omdat we in een dichtbevolkt en geïndustrialiseerd gebied leven met een intensieve landbouw. Gelukkig hebben we goede instrumenten waarmee we onze landbouwers kunnen bijstaan. Zo is er het landbouwinvesteringsfonds, dat uniek is in Europa. Hiermee kunnen we duurzame investeringen ondersteunen.

Wat zijn de sterktes van onze land- en tuinbouw?

Dankzij goede weersomstandigheden, goede grond en een centrale ligging in Europa zijn we een zeer aantrekkelijke landbouwregio met een hoge productiviteit per hectare. Onze landbouwers zijn ook heel professioneel en scholen zich continu bij via de diverse opleidingsmomenten, o.a. bij onze praktijkcentra die nieuwe kennis en technieken beschikbaar maken voor hen. Rondom ons bevinden zich de grootste afzetmarkten van Europa. Hierop kunnen we volop inzetten dankzij onze sterke agro-voedingsindustrie, die zeer succesvol is op het vlak van export en groei.

Hoe belangrijk is innovatie om deze concurrentie aan te kunnen?

Innovatie is een cruciaal element om de duurzaamheid, efficiëntie, kwaliteit en competitiviteit van onze land- en tuinbouw te garanderen. We hebben hiervoor een eigen onderzoeksinstelling die internationaal heel wat aanzien geniet, namelijk het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO). Samen met onze universiteiten en praktijkcentra doen zij onderzoek rond de beperking van de CO2 uitstoot en geurhinder, het verhogen van de productiviteit zonder het gebruik van bemesting of pesticiden,… De opnames van die innovaties op bedrijfsniveau stimuleren wij dan via diverse acties.

In het licht van innovatie heeft men het steeds vaker over ‘smart farming’. Wat verstaat u hieronder?

Smart farming is de weg naar nog meer efficiëntie en betere resultaten. Planten en dieren krijgen daarbij exact de juiste behandeling en voeding, en dat met behulp van technologie zoals software, gps, big data, beslissingsalgoritmes, drones,… de technologische sector en de land- en tuinbouwsector zullen in zekere zin convergeren. In Vlaanderen staan we zeer sterk op dit vlak, wat uiteraard in ons voordeel is.