Griet Lemaire, directeur van het Vlaams infocentrum land- en tuinbouw (VILT vzw), geeft meer duiding.


 

Wist u dat het aantal land- en tuinbouwers in Vlaanderen de afgelopen 20 jaar gehalveerd is, terwijl het aantal hectaren die zij bewerken min of meer stabiel is gebleven en het aantal dieren dat zij houden zelfs is toegenomen? Met andere woorden, landbouwbedrijven zijn opmerkelijk groter geworden. Tegelijk zijn de eisen die de maatschappij en het beleid aan de landbouw oplegt exponentieel gestegen.Denk maar aan alle eisen inzake dierenwelzijn en vergroening die de laatste jaren op de sector zijn afgekomen.

Ook de klimaatverandering laat zich steeds meer voelen op het terrein, zoals de gevolgen van de extreme droogte deze zomer. Dit heeft van de landbouwers een enorme ommezwaai gevraagd. In de eerste plaats in hun bedrijfsvoering, maar daarnaast ook in hun hoofd.

 

Nieuwe inititatieven
 

Terwijl sommige land- en tuinbouwers kozen voor specialisatie en schaalvergroting, gingen andere resoluut voor een niche. Klein of groot, niche of bulk, bio of gangbaar, op elk van die bedrijven staat de technologie niet stil. Robots, drones, sensoren en computersturing: ze worden allemaal al gebruikt in de landbouw of staan op de rand van doorbraak.

Toch beperkt de innovatie zich niet enkel tot nieuwe technologieën. Ook nieuwe manieren om landbouwproducten aan de man te brengen, hebben hun intrede gedaan. Zo is er bijvoorbeeld Community Supported Agriculture en initiatieven zoals Buurderijen, zelfpluktuinen of Deel een koe. Weer andere bedrijven zijn nevenactiviteiten gaan ontwikkelen, zoals hoevetoerisme, verkoop op de hoeve of educatie op de boerderij.

 

Boer? Ondernemer? Manager?
 

Je kan begrijpen dat dit ook op mentaal vlak van de land- en tuinbouwers een heel andere instelling vraagt. Waar een boer 20 jaar geleden vooral bezig was met produceren, is hij nu bezig met ondernemen: duurzaam produceren, aansturen van technologie en personeel, interpreteren van data, detecteren van marktopportuniteiten, inschatten van risico’s, vermarkten van zijn producten, verantwoording afleggen over wat hij doet en waarom, enz. Kortom, een boer is een echte manager geworden. Dat moet ook, anders red je het als landbouwer vandaag niet meer.

 

Keuze van het hart
 

Vandaar dat landbouwers ons respect verdienen. Zij maken meer dan ooit een heel bewuste keuze om (verder) te boeren, een keuze die vaak niet evident is. Vele jonge starters hebben vandaag een hoger diploma op zak en verzaken aan een goed betaalde job met bijhorende voordelen zoals betaald verlof om te kiezen voor een onzeker bestaan als landbouwer met een werkritme waar een 38-urenweek schril bij afsteekt.

Toch hoor je hen zelden klagen. De keuze om te boeren is een keuze van het hart. Met respect voor natuur, omgeving en dier voedsel produceren dat aan de hoogste kwaliteitseisen voldoet, is wat hen drijft. Passie is wat hen kenmerkt.

 


Wil je zelf de passie van de hedendaagse boer ontdekken? Surf dan zeker eens naar onze websites www.vilt.be of www.veldverkenners.be of breng op zondag 16 september eens een bezoekje aan één van de 45 land- en tuinbouwbedrijven die tijdens 'Dag van de Landbouw' hun deuren openen voor het grote publiek.