Vandaag zijn er gelukkig steeds meer steden en gemeenten die het water terug omarmen. Bedrijven moeten hetzelfde doen, zo zegt Ben Weyts, Vlaams Minister van Mobiliteit en Openbare Werken.

Welke economische en duurzame voordelen biedt de binnenvaart?

De waterweg moet veel meer ‘top of mind’ zijn bij de ondernemingen.

Er is nog een gigantisch groeipotentieel voor de binnenvaart. Terwijl er aan de voordeur van onze Vlaamse bedrijven alsmaar meer files staan, ligt er aan de achterdeur een enorme waterboulevard wijd open. Maar liefst 80% van de Vlaamse bedrijven ligt op maximum tien kilometer van een bevaarbare waterweg, en we beschikken in Vlaanderen over meer dan 1.000 kilometer van zulke bevaarbare waterwegen.

Gelet op de toenemende fileproblematiek is de binnenvaart niet alleen meer een mooie opportuniteit, maar een werkelijke must. Het Federaal Planbureau verwacht dat het vrachtvervoer tegen 2030 toeneemt met 44%. Dat kan onmogelijk allemaal verwerkt worden via de weg. We moeten onze onderbenutte waterwegen dus beter gaan gebruiken. Binnenvaart is een ijzersterk alternatief voor de weg: veilig, betrouwbaar, milieuvriendelijk en minder weersafhankelijk.

Is de binnenvaart een sector die open staat voor innovatie?

Er beweegt enorm veel in de binnenvaart. We slagen er in Vlaanderen in om een alsmaar breder groep van goederen te vervoeren. Buiten bulk kunnen op korte afstand ook paletten en quasi álle andere soorten goederen via het water worden vervoerd. Bovendien worden zowel het vervoer als het laden en lossen steeds efficiënter, waardoor ook de kosten dalen. Zo zijn er schepen die uitgerust zijn met een eigen kraan die de goederen snel en efficiënt kan overzetten op het land.

Verder wordt voortdurend verder gewerkt aan de dienstverlening naar de klant. Zo beschikt men vandaag over de zogenaamde River Information Services (RIS). Ieder schip heeft een unit aan boord die informatie doorgeeft aan dit systeem, zodat perfect kan worden nagegaan welk schip waar vaart, naar welke bestemming en met welke tussenstops, met welke lading, en welke vrije ruimte er nog aan boord is. Op die manier kunnen bedrijven op een snelle en flexibele manier een lading laten verschepen over het water. In de toekomst zal de binnenvaart alleen maar slimmer worden.

Welke investeringen dienen zich de komende jaren aan?

In de toekomst zal de binnenvaart alleen maar slimmer worden.

We investeren fors in heel wat belangrijke toekomstprojecten. Zo zetten we zwaar in op het verhogen van alle bruggen boven het Albertkanaal, zodat er over de volledige lengte van het kanaal schepen kunnen varen met tot vier lagen containers. Zo kunnen we een massa vrachtwagens van de baan halen. Bovendien hebben we via een PPS-formule al 100 nieuwe kaaimuren aangelegd in Vlaanderen. Op die manier willen we alle bedrijventerreinen via het water ontsluiten.

Een ander cruciaal project is de Seine-Scheldeverbinding. Die nieuwe waterverbinding heeft de ambitie om onze Vlaamse havens over het water te verbinden met Parijs. Hiervoor moet aan Franse zijde een nieuw kanaal uitgegraven worden, en aan Vlaamse zijde zijn we druk bezig met werken aan de Leie. Het gaat hier om een totaalinvestering van maar liefst 5 miljard euro, maar op die manier zal er wel een valabel alternatief komen voor het intra-Europees vrachtverkeer over de weg.

Welke uitdagingen stellen zich nog voor de binnenvaart?

De binnenvaart moet bekender en beminder worden. De waterweg moet veel meer ‘top of mind’ zijn bij de ondernemingen. Het betreft dan zowel het logistieke proces als de vestiging. Ondernemingen moeten bij de keuze van een vestiging meer leren kijken naar de nabijheid van water.

Een andere uitdaging is het nog verder verbeteren van de concurrentiepositie ten opzichte van andere vervoersmodi. Hierbij is vooral kostenefficiëntie belangrijk, want dat zal altijd de ultieme toetssteen zijn voor ondernemingen om de overschakeling te maken van het wegverkeer naar het water. Op dit vlak zijn we alvast op de goede weg. De binnenvaart kan aan steeds scherpere prijs werken. Wie slim is, trekt naar het water.