De student Rechten is al sinds 2012 president van het World Youth Parliament for Water en combineert dat met een zitje in de bestuurszetels van de Belgische NGO Goodplanet.be en het International Secretariat for Water, plus een adviesrol bij het Global Water Partnerschip. De student Rechten is al sinds 2012 president van het World Youth Parliament for Water en combineert dat met een zitje in de bestuurszetels van de Belgische NGO Goodplanet.be en het International Secretariat for Water, plus een adviesrol bij het Global Water Partnerschip.

“De waterproblematiek is een van de meest boeiende vraagstukken waar de mens voorstaat, en zeker de jeugd”, zegt Bart Devos, president van het World Youth Parliament for Water. “En toch is water eveneens de bron van leven en alle hoop. Geen andere grondstof heeft zo’n invloed op de drie pijlers van onze ontwikkeling: de mens, de natuur en de economie door het gebruik in de industrie en landbouw. Dat maakt het een van de mooiste dingen op aarde om je in te verdiepen.” Het World Youth Parliament kan zich geen betere ambassadeur inbeelden.

Wat is volgens jou de kern van de waterproblematiek?

“Anders dan velen denken, is water vooral een lokaal probleem. Ongeveer 97 procent van al het water van onze blauwe planeet is zout water. Slechts 3% omvat zoet water, en amper een fractie daarvan is bruikbaar én toegankelijk voor de mens. Nochtans kan die globale hoeveelheid aan de vraag voldoen. Het probleem zit dan ook hoofzakelijk in de zeer ongelijke verdeling van water over de wereld. Dat komt doordat bepaalde regio’s over onvoldoende watervoorraden beschikken, daarnaast is er de vervuiling van water en het ontbreken van een adequate infrastructuur. De stijgende bevolkingsgroei, onze luxueuze levensstijl en klimaatveranderingen doen daar nog een schepje bovenop.”

Welke agendapunten heeft het World Youth Parliament for Water?

“Eerst en vooral ijveren we voor de verwezenlijking van het recht op toegang tot water en sanitair. Dat werd al door de Verenigde Naties erkend als mensenrecht in 2010, maar in de praktijk is er nog veel werk. Daarnaast pleiten wij bij de VN voor een opname van de universele toegang tot drinkwater en sanitair in de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen, de opvolgers van de Millenniumdoelstellingen na 2015 zeg maar. Cruciaal daarbij zijn de precieze verwoording en de indicatoren. Vandaag sluipen er nog te veel onvoldoende of vervuilde bronnen van water in de statistieken.”

Hoe hebben jullie een invloed op beleidmakers?

“Als jongeren hebben we geen politieke invloed in de klassieke betekenis van het woord, maar we worden wel meer en meer gehoord én gerespecteerd. Daarvan getuigen onze ontmoeting met Ban Ki-moon, secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de president van Liberia, Ellen Sirleaf Johnson. Concreet werken we op twee niveaus. Enerzijds praten onze 85 vertegenwoordigers met de ministers, wateragentschappen en bedrijven in hun land, anderzijds zijn we vertegenwoordigd in internationale organisaties, zoals UN Water en Unesco. Bovendien krijgen we ook op internationale conferenties een stem, zoals het driejaarlijkse World Water Forum, de jaarlijkse World Water Week of VN-conferenties naar aanleiding van Wereldwaterdag.”

Binnenkort vertrek je naar Burkina Faso. Wat ga je daar doen?

“Naast bewustmaking en het beïnvloeden van beleidsmakers, willen we jongeren stimuleren om zelf actie te ondernemen en zo hun steentje bij te dragen. Daartoe hebben we met de Belgische NGO GoodPlanet.be een fonds voor micro-financiering opgericht, het Young Solutions Initiative, waarvan we aan de vooravond van Wereldwaterdag een pilootproject inhuldigen in de stad Yako in het Noorden van Burkina Faso. Dit door de lokale jeugd bedachte initiatief voorziet een school van 1.700 leerlingen van water. Meteen wordt ook een lokaal comité opgericht met jongeren én volwassenen, die samen instaan voor het onderhoud van de infrastructuur en het beheer ervan. Een ander voorbeeld is het project van een jonge student in Dakha, de hoofdstad van Bangladesh, om het regenwater in de sloppenwijken op te vangen via eenvoudig systeem dat op de daken wordt geïnstalleerd en ook filtering toelaat.”

We moeten niet altijd naar ontwikkelingslanden kijken. Blijkbaar is ook Vlaanderen waterschaars.

“Dat klopt. In België zijn we in grote mate afhankelijk van grondwater. Normaal komt er grondwater bij door regenval, maar dat is een proces van lange adem en wordt bemoeilijkt doordat we almaar meer oppervlakte bebouwen. Zo kan er  steeds minder water doordringen in de bodem. Doordat we onze grondwatervoorraden steeds meer uitputten, stelt zich ook bij ons een probleem van beschikbaarheid van water. Daarbovenop is de waterkwaliteit en vervuiling een aanzienlijk probleem door onze intensieve landbouw en industriële activiteit.”

Wat doe je zelf om zo waterbesparend mogelijk te leven?

“Iedereen kent de klassieke voorbeelden van zuinig omgaan met water bij het douchen of koken. Nog belangrijker is de virtuele watervoetafdruk: de verborgen hoeveelheid water die wordt gebruikt bij het produceren van voeding en andere consumptiegoederen. Zo kun je met de hoeveelheid water die nodig is voor de productie van een kilo vlees een jaar lang elke dag douchen. Vlees eten heb ik dus al van mijn lijstje geschrapt. Ook door zo veel mogelijk regenwater in plaats van leidingwater te gebruiken, kun je een nuttige bijdrage leveren.”

Welke zijn de grootste uitdagingen voor een duurzaam waterbeleid?

“Water is als kostbare grondstof de oorzaak van heel wat conflicten. In de eerste plaats conflicten tussen landen – denk bijvoorbeeld aan de situatie in het stroomgebied van de Nijl, waar het gebruik van het water van de Nijl aanleiding geeft tot ernstige spanningen en gewelddreigingen tussen de landen die de rivier delen. Maar er zijn ook conflicten in landen, wanneer de beperkte hoeveelheid niet én aan de landbouw én aan de industrie kan voldoen. Het moeilijkste is om tegenstrijdig lijkende belangen te verzoenen en grensoverschrijdend te werken, zowel over sectoren heen als geografisch.”

Hoe ervaar je presidentschap van het World Youth Parliament for Water?

“Eerst en vooral is het een fantastische ervaring. De waardering van de volwassen wereld is groot en andere jongeren inspireren om zich in de problematiek te verdiepen is een grote motivatie. Toch is het werk nooit af en staan er altijd nieuwe uitdagingen klaar. Samen met mijn jonge collega’s ga ik daar met veel energie tegen aan: jeugd, de kostbaarste energiebron van onze planeet?”

Welke boodschap wil je nog delen?

“Het nationaal en internationaal beleid zal bepalend zijn of we aan de stijgende vraag blijven voldoen en conflicten vermijden, maar ook als burger heb je een grote invloed. De mens is de oorzaak van het waterprobleem, maar ook de oplossing.”