AFVALWATER

... een bron van grondstoffen
 

Wat we dagelijks door het toilet of door het afvoerputje spoelen, noemen we al jarenlang ‘afvalwater’. Toch is het de laatste jaren meer en meer een bron voor de recuperatie van verschillende grondstoffen. Als exploitant van meer dan driehonderd zuiveringsinstallaties is Aquafin partner in tal van onderzoeken naar de meest kostenefficiënte manier om deze stoffen uit het huishoudelijke afvalwater te halen.

Wat kan vandaag al gerecycleerd worden uit afvalwater?

  • Water kan opnieuw gezuiverd worden tot elke gewenste kwaliteit
  • Warmte uit het rioolwater wordt ingezet voor warmtenetten
  • Slib wordt gedroogd tot energetische korrels
  • Fosfor uit urine wordt omgezet naar meststof
  • Cellulose uit toiletpapier dient als basis voor isolatiematerialen of papier

In de Kruitfabriek toont de Vlaamse rioolwaterzuiveraar Aquafin hoe een kringloopeconomie op lokaal niveau kan werken. De Kruitfabriek maakt deel uit van de ‘4 Fonteinen’-site, gelegen langs de Vilvoordse waterkant. Deze site wordt tot stand gebracht dankzij een samenwerking tussen de stad Vilvoorde, buurtontwikkelaar Matexi en De Vlaamse Waterweg.

De voormalige explosievenfabriek vormt een nieuwe, hippe locatie voor evenementen en concerten, maar er zijn ook enkele kleine bedrijven gevestigd zoals een fietsenhersteller, een drukkerij en een crèche. De site is een ‘Living Lab’ waar nieuwe concepten worden uitgetest om later in bijvoorbeeld woonprojecten toe te passen.

In samenwerking met de ontwikkelingspartners en technologiepartner NuReSys onderzoekt Aquafin er zowel de mogelijkheden om het afvalwater ter plaatse te zuiveren en opnieuw te gebruiken als de opties om fosfor te recupereren.
 

Kwaliteit volgens gebruik
 

Zoals al op veel plaatsen het geval is, wordt het regenwater op de Kruitfabriek opgevangen en gebruikt voor het spoelen van de toiletten. Aquafin gaat nu nog een stap verder en verzamelt het afvalwater van de keukens en de lavabo’s om het te zuiveren in twee systemen: een rietveld en een nanofilter.

“De mate van zuivering hangt af van de bestemming van het water nadien,” legt Francis Meerburg van Aquafin uit. “Water dat enkel door het rietveld gaat, kan worden gebruikt om de planten te gieten of de toiletten te spoelen. Nanofiltratie haalt onder meer ook zouten en kleurstoffen uit het water en is daardoor geschikt voor bijvoorbeeld schoonmaak, wasmachines en stadslandbouw. Het kan zelfs gebruikt worden als bron voor drinkwater, mits verdere zuivering uiteraard.”
 


Een grondstof die wereldwijd onder druk staat, is fosfor. Laat dat nu net een stof zijn die rijkelijk aanwezig is in menselijke urine.


 

Meststof uit urine
 

Een andere grondstof die wereldwijd onder druk staat, is fosfor. Laat dat nu net een stof zijn die rijkelijk aanwezig is in menselijke urine. Aquafin doet al langer onderzoek naar betaalbare technieken om fosfor terug te winnen uit het huishoudelijke afvalwater dat toekomt op de rioolwaterzuiveringsinstallaties.

Dat lukt het best met geconcentreerde urine die niet vermengd is met andere stromen in het afvalwater. In de Kruitfabriek kan dat perfect door enkel de inhoud van de urinoirs te gebruiken. Een speciale reactor zet de gerecupereerde fosfor om in struviet. En dat is dan weer de ideale meststof voor de plantjes in de plaatselijke ’Kruittuin’.

De Kruitfabriek krijgt jaarlijks zo’n 40.000 bezoekers over de vloer. Zij kunnen binnenkort met eigen ogen vaststellen hoe het water waarmee ze net hun handen hebben gewassen, een behandeling krijgt, waardoor het nadien terug bruikbaar is.

“Dit project is een mooi voorbeeld van kringloopeconomie op lokaal niveau,” aldus Meerburg. “Voor ons is het alvast een gedroomde kans om een aantal concepten voor lokale waterzuivering te testen in een reële omgeving.”

Ook buurtontwikkelaar Matexi legt met dit pilootproject haar ambities voor de nieuwe stadsbuurt bloot. “Bij het ‘4 Fonteinen’-project trekken we volop de kaart van de duurzaamheid,” zegt Klaas Lombaert, Program Manager bij Matexi en verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de site. “Hergebruik van water en grondstoffen, het ontwikkelen van alternatieve vervoersmodi en het aanleggen van 30.000 m² groenzone zijn maar enkele voorbeelden van deze duurzame invulling.”

“Matexi ziet het als zijn plicht om bedachtzaam om te springen met de schaarse ruimte en via allerhande initiatieven te onderzoeken hoe de ecologische voetafdruk van de buurten gereduceerd kan worden.”
 

Demo voor duurzame watercyclus
 

De Kruitfabriek krijgt jaarlijks zo’n 40.000 bezoekers over de vloer. Zij kunnen binnenkort met eigen ogen vaststellen hoe het water waarmee ze net hun handen hebben gewassen, een behandeling krijgt, waardoor het nadien terug bruikbaar is.

Alles wordt opgesteld achter glazen wanden en er komen infoschermen die het proces uitleggen. De projectpartners hechten veel belang aan die educatieve waarde en willen met het project inspireren voor een duurzame en innovatieve watercyclus in nieuw te ontwikkelen stadsbuurten.



In samenwerking met: